Dubai’de Free Zone ile Mainland arasındaki temel fark lisansın kapsamı ve faaliyet alanıdır. Genel olarak Free Zone lisansı belirli bir serbest bölge kurumu tarafından verilir ve o bölgenin kuralları içinde işler. Mainland lisansı ise Dubai’nin yerel ekonomi otoritesi üzerinden alınır ve yerel pazarda daha geniş çalışma alanı sağlayabilir. Hangisinin size uyduğu, faaliyetinize, müşterilerinize ve ofis ihtiyacınıza bağlıdır. Bu yazı hukuki tavsiye değildir; kesin koşullar için resmi kaynaklara bakın.
İkisi arasındaki temel fark: lisans kapsamı ve faaliyet alanı
Dubai’de şirket kurmak, lisans veren kurumu seçmek anlamına gelir. Free Zone’larda lisansı ilgili bölgenin otoritesi düzenler ve her bölgenin izin verdiği faaliyetler, ortaklık yapıları ve ofis koşulları farklıdır. Mainland lisansları ise Dubai Ekonomi ve Turizm Dairesi kapsamında değerlendirilir ve faaliyet türüne göre ek onaylar gerekebilir.
Kısacası “hangisi daha iyi” sorusu yerine “benim faaliyetim, müşterim ve satış kanalım hangi lisansla uyumlu” sorusunu sormanız gerekir. Bu sorunun cevabı hem Free Zone hem Mainland için lisans kapsamında yazılı olmalıdır.
Free Zone’da dikkat edilecek kısıtlar
Free Zone, özellikle yurt dışı müşterilere hizmet veren ya da bölge içinde faaliyet yürüten girişimciler için sık gündeme gelir. Yine de şu noktalara dikkat edin:
- Lisansta yazan faaliyetin dışında çalışmak mümkün olmayabilir.
- Bölge dışındaki yerel müşterilere doğrudan satış, bölgenin ve faaliyetin kurallarına göre sınırlı olabilir.
- Her bölgenin kendi ofis, kira ve yenileme düzeni vardır.
- Ortaklık yapısı ve ortak sayısı bölgeye göre değişebilir.
Bu yazıda belirli bir bölge adı ya da fiyat vermiyoruz. Bölgeler ve koşulları zamanla değişir; seçim yapmadan önce her bölgenin kendi resmi sayfasını inceleyin.
Mainland ne zaman gündeme gelir?
Dubai içinde yerel müşteriye, perakende ya da kamu kurumlarına doğrudan hizmet verecekseniz Mainland seçeneği değerlendirilir. Fiziksel bir mağaza ya da yerel ofis ihtiyacı varsa da çoğu zaman bu yönde bir araştırma gerekir. Mainland’de faaliyetin türüne göre ek onay ve belgeler istenebilir. Bu nedenle başvurudan önce faaliyet tanımınızı net yazmanız ve doğru kategoriyi seçmeniz önemlidir.
Ofis ve adres gereksinimi
Lisans türüne göre bir fiziksel adres ya da ofis koşulu olabilir. Bazı yapılarda paylaşımlı ya da esnek alan kabul edilirken bazılarında belirli bir alan şartı aranabilir. Apex Global World’ün fiyatlar sayfasında Dubai için bir ofis adresi hizmeti ek kalem olarak listelenir. Ancak sizin lisansınıza hangi adres türünün uygun olduğu, seçeceğiniz otoriteye bağlıdır ve önce onların koşullarını kontrol etmelisiniz.
Vize ve Emirates ID: şirket kurmak ikamet garantisi değildir
Birçok girişimci için Dubai’de şirket kurmanın cazibesi ikamet iznidir. Burada net olmak gerekir: bir şirket kurmak, otomatik olarak oturum izni ya da vize anlamına gelmez. Vize başvuruları ayrı koşullara bağlıdır ve resmi makamların kararına tabidir. Apex Global World’ün Dubai sayfasında, gerektiğinde Emirates ID ile ikamet vizesi sürecinin başlatılabildiği belirtilir; bu bir başvuru desteğidir, sonucun garantisi değildir.
Aynı şekilde banka hesabı açılışı da bankanın değerlendirmesine bağlıdır. Hesap açılacağına dair bir söz vermek mümkün değildir. Güncel genel bilgi için BAE hükümet portalındaki iş kurma sayfalarına bakın.
Lisans ve tescil ücretleri neden ayrı kalem?
Dubai’de maliyetler tek bir “kuruluş ücreti” olarak gelmez. Lisans, tescil, yenileme, ofis adresi ve vize gibi kalemler ayrı ayrı doğar ve bazıları her yıl tekrar eder. Bu yüzden iki teklif karşılaştırırken yalnızca ilk rakama değil, kapsamdaki kalemlere ve yenileme koşullarına bakın. Apex Global World’ün güncel paketlerini güncel fiyatlar sayfasında görebilirsiniz; bu yazıda rakam vermiyoruz.
Vergi tarafında da kurulum sonrası kayıt yükümlülükleri ortaya çıkabilir. BAE Maliye Bakanlığı’nın kurumlar vergisi sayfası bu konuda resmi kaynaktır. Ayrıntılar için bu serideki Dubai kurumlar vergisi yazımıza da göz atın.
| Soru | Free Zone | Mainland |
|---|---|---|
| Lisansı kim verir? | İlgili serbest bölge otoritesi | Dubai Ekonomi ve Turizm Dairesi ve ilgili kurumlar |
| Faaliyet kapsamı | Bölge kuralları ve lisans içeriği | Faaliyete göre, ek onay gerekebilir |
| Yerel pazara satış | Kısıtlı olabilir, kontrol edilmeli | Genellikle daha geniş, faaliyete bağlı |
| Ofis şartı | Bölgeye göre değişir | Faaliyete göre değişir |
| Vize | Garanti değil, ayrı süreç | Garanti değil, ayrı süreç |
Karar soruları
Seçim yapmadan önce kendinize şu soruları sorun:
- Müşterilerim Dubai içinde mi, yurt dışında mı?
- Faaliyetim hangi lisans kategorisinde tanımlı?
- Fiziksel ofis ya da depo gerekiyor mu?
- Kaç ortak olacağım ve ortaklık yapısı nasıl olmalı?
- Birinci yıldan sonraki yenileme maliyetini hesapladım mı?
Hizmet kapsamı için Dubai şirket kurulumu hizmeti sayfasına, başvuru için şirket kuruluş başvuru formuna bakabilirsiniz.
Lisans seçmeden önce faaliyetinizi yazıya dökün
Dubai’de çoğu gecikme ve ek maliyet, faaliyetin baştan net tanımlanmamasından kaynaklanır. Lisansta “ticaret”, “hizmet”, “danışmanlık” gibi geniş başlıklar altında çok farklı alt faaliyetler bulunur ve her biri için gerekli onaylar değişebilir. E-ticaret yapacaksanız, ürünleri nereden alıp nereye sattığınızı, depolama yapıp yapmayacağınızı ve ödemeleri hangi kanaldan tahsil edeceğinizi başlangıçta kâğıda dökün. Bu notlar, lisans görüşmesinde sizi doğru yöne taşır.
Ayrıca ortaklık yapısını da bu aşamada düşünün. Birden fazla ortak varsa pay oranları, imza yetkisi ve karar mekanizması şirket belgelerine işlenir. Sonradan değiştirmek mümkün olsa da yeni bir başvuru ve ek masraf gerektirebilir.
Türkiye’den bakan girişimci için pratik notlar
Türkiye’den Dubai’de şirket kurmayı düşünenler çoğunlukla iki şeyi merak eder: şirketi uzaktan yönetebilmek ve vergi konumunun ne olacağı. Birincisi lisans türüne ve otoritenin koşullarına bağlıdır. İkincisi ise Dubai’deki vergi kayıtlarından ayrı olarak sizin Türkiye’deki durumunuzla ilgilidir ve bir mali müşavirle konuşulmalıdır. Bu iki konuyu kuruluştan önce masaya koymak, sonradan beklenmedik bir yükümlülükle karşılaşma ihtimalini azaltır.
Karşılaştırma yaparken nelere dikkat edilmeli?
Farklı danışmanlık ya da otorite tekliflerini yan yana koyarken yalnızca fiyata bakmayın. Lisansın hangi faaliyetleri kapsadığı, yenileme koşulları, ofis ve adres şartı, ortak sayısı ve vize kotası gibi başlıkları aynı çerçevede kıyaslayın. Her teklifte aynı soruların cevabını yazılı isteyin. Cevapları yan yana koyduğunuzda hangi seçeneğin gerçekten size uygun olduğu daha net görülür.
Kuruluştan sonra ilk aylarda yapılacaklar
Lisans çıktıktan sonra iş bitmez. Şirket adına banka hesabı başvurusu, muhasebe düzeninin kurulması, gerekiyorsa vergi kayıtları ve ofis ya da adres sözleşmesinin takibi sırada bekler. Bunları tek bir yapılacaklar listesinde toplayın ve her kalemin yanına sorumlu kişiyi yazın. Böylece lisans yenileme tarihi gibi kritik tarihler gözden kaçmaz. Tarihleri takvime işlemek, sonradan ceza ya da gecikme ile uğraşmaktan çok daha kolaydır.
Sık sorulan sorular
Free Zone şirketi Dubai’de yerel müşteriye satış yapabilir mi?
Bu, bölgenin ve lisansın kurallarına bağlıdır. Lisansınızda yerel satışın nasıl yer aldığını ilgili otoriteden teyit edin.
Şirket kurunca vize otomatik çıkar mı?
Hayır. Vize ayrı bir başvurudur ve resmi makamların kararına bağlıdır.
Dubai’de şirket kurmak için orada yaşamak gerekir mi?
Koşullar lisans türüne ve otoriteye göre değişir. Başvuru öncesi ilgili kurumun güncel gereklerini kontrol edin.
Hangisini seçmeliyim?
Faaliyetinize, müşteri tabanınıza ve ofis ihtiyacınıza göre değişir. Önce lisans kapsamını yazılı hâle getirin, sonra karşılaştırın.
Dubai için seçenekleri kendi durumunuza göre konuşmak isterseniz ücretsiz danışmanlık için iletişim sayfasından bize yazabilirsiniz. Acele etmenize gerek yok, sorularınızı iletmeniz yeterli.